خانه مقالات گوناگون گودالهای شهاب سنگی ایران (Iran's meteors Craters)


گودالهای شهاب سنگی ایران (Iran's meteors Craters)

مقالات و سخن با همشهریان
چهارشنبه, 29 اردیبهشت 1389

شهاب سنگ ها از اجرام آسمانی منطومه شمسی هستند که تقریبا هر روزه سیارات منظومه شمسی را مورد اصابت قرار می دهند. در گذشته های دور تعداد و بزرگی آنها بسیار بیشتر بوده و آثار برخورد آنها بر روی سطح ماه بدلیل نبودن فرسایش بوضوح قابل تشخیص است. بسیاری از دانشمندان اعتقاد دارند که منشا بسیاری از کانیها وحتی آب روی زمین از شهاب هایی بوده که روزگاری زمین را مورد اصابت قرار داده اند.

فرسایش مداوم خاک در زمین بسیاری از آثار برخوردهای شهاب سنگ ها به زمین را محو کرده است. با این وجود هنوز آثار شهاب سنگ های بزرگی که در سالهای اخیر با زمین برخورد کرده اند قابل مشاهده می باشند. اینجانب هنگامی که در سال ۱۹۹۶ از روی صحرای آریزونا با هواپیما عبور می کردم از یکی آز این گودال شهاب سنگ ها فیلم برداری کردم. بعد از آن مطالب زیادی راجع به همین گودال شهاب (آریزونا) خواندم که در آنها ادعا می شد که این گودال شهاب بزرگترین اثر شهاب سنگ قابل مشاهده در روی زمین است. بعد ها از روی کنجکاوی با گوگل ارث (google earth) به مشاهده سطح زمین پرداختم و با کمال تعجب نزدیک به ۵ گودال شهاب در هندوستان مشاهده کردم که همگی آنها از گودال آریزونا بزرگتر بوده و وضوح بیشتری نیز داشتند. همپنین به مشاهده کشورعزیزمان نیز پرداختم تا ببینم که آیا چنین گودالهایی در سطح ایران نیز مشاهده می شوند؟ خیلی زود نخستین آن را یافتم که در نزدیکی مس سرچشمه کرمان با نام قلعه حسنعلی بود که و به دلیل بزرگی در آن هنگام آنرا بعنوان دهانه یک آتشفشان خاموش علامت گذاری کرده بودند. قطر این گودال ۱۰ برابر گودال آریزونا بود. سپس با مشاهدات دیگرتعداد بیشتری را یافتم که در ادامه به معرفی موقعیت و اندازه آنها می پردازیم.

۱- گودال شهاب قلعه حسنعلی (Hasanali Fortier crater)

در موقعیت ۳۹۲۳/۲۹ درجه شمالی و ۵۶۲۳/۵۷ درجه شرقی

این گودال ۱۳۰۰ متر قطر و ۱۵۰ متر عمق دارد و شهاب سنگ بوجود آورنده آن قبل از رسیدن به زمین در اثر حرارت و انفجارات حاصل به چند قسمت تقسیم شده که ۱۱ تای آنها بقدری بزرگ بوده اند که چاله های بزرگی در شعاع ۵ کیلومتری اطراف گودال اصلی بوجود آورده اند که بزرگترین آن ۹۰۰ متر قطر دارد و دهانه ای مانند آتشفشان در مرکز آن مشاهده می شود. نامگذاری کوهی که این گودال در آن قرارداردیعنی قلعه حسنعلی با توجه به شکل این گودال که به قلعه تشبیه شده است انتخاب شده است.


۲- گودال شهاب بیرجند (Birjand crater)

در ۲۶ کیلومتری جنوب غربی بیرجند در موقعیت ۶۵۴۶/۳۲ درجه شمالی و ۰۷۸۳/۵۹ درجه شرقی

این گودال که مستطیلی شکل و به ابعاد ۱۴۰۰ در ۹۰۰ متر است بوضوح برخورد یک شهاب سنگ به زمین را به نمایش می گذارد. حرارت شهاب سنگ هنگام برخورد به زمین چنان زیاد بوده که گل ها را بصورت یک دیوار آجری پهن در اطراف خود مرتب کرده است بطوری که در نگاه اول این چاله مانند یک قلعه غول آسا با دیواری به ارتفاع ۹۰ و قطر ۷۰ متر بنظر می رسد. خاکها در دو طرف دیوار تل شده اند. خاکهای داخل چاله بدلیل محصور بودن از فرسایش مصون مانده و ارتفاع بیشتری دارند. با توجه به وجود روستایی نسبتا آباد در جنوب شرقی آن و زیبایی خاصی که این چاله دارد و نزدیکی به شهر بیرجند این چاله می تواند می تواند بصورت یک مرکز گردش گری منحصر بفرد در آید.


۳- گودال شهاب کویر (Kavir crater)

در ۶۲ کیلومتری غرب بیرجند و در موقعیت ۷۵۹۱/۳۲ درجه شمالی ۵۳۳۱/۵۸ درجه شرقی

در این مکان سه گودال وجود دارد که از تکه تکه شدن یک شهاب حاصل شده است که بدلیل بسیار قدیمی بودن در اثر فرسایش دیواره هایشان کوتاه شده است. گودال بزرگتر مستطیلی شکل به ابعاد ۱۴۰۰ در ۱۰۰۰ متر و گودال های کوچکتر دایره ای شکل با قطرهای ۸۵۰ و ۴۰۰ متر هستند.

۴- گودال شهاب عقله کوه (Aghle kuh crater)

در ۵۱ کیلومتری جنوب شرقی بیرجند و در موقعیت ۴۱۵۷/۳۲ درجه شمالی ۲۷۰۰/۵۹ درجه شرقی

در این مکان یک گودال با قطر ۱۳۵۰ متر وجود دارد که دیواره های آن با ناهمواریهای اطراف بسیار شباهت دارد و از اینرو ممکن است یک شکل طبیعی باشد و نه یک گودال شهاب سنگی.


۵- گودال شهاب نیارک(Niarak crater)

در ۲۶ کیلومتری جنوب منجبل و ۶۰ کیلومتری غرب قزوین و در موقعیت ۵۱۲۴/۳۶ درجه شمالی ۴۲۵۰/۴۹ درجه شرقی

در این مکان یک گودال با قطرنزدیک به ۵۰۰۰ متر وجود دارد که بزرگترین گودال شهابی است که در ایران مشاهده کرده ام و در داخل آن روستای زیبای نیارک قرار دارد.


از پنج گودالی که نام بردیم گودالهای قلعه حسنعلی، بیرجند و نیارک به وضوح گودالهای شهاب سنگی هستند و دو تای دیگر نیاز به مطالعه میدانی دارند. بسیاری از نقاط دیگر را نیز میتوان یافت که شباهت به گودالهای شهاب سنگی دارند که کشف آنها را به شما واگذار می کنیم. در صورتیکه آنها را یافتید به ما اطلاع دهید تا با نام شما در همین مقاله ثبت شود.

رضا برنگی ۲۴/۲/۱۳۸۹


آخرین بروزرسانی ( جمعه ، 31 اردیبهشت 1389 ، 20:25 )
نظر
افزودن جدید
حامد   |65.49.14.xxx |2011-03-30 11:13:35
دوست خوب ممنون از اطلاعاتتون ولی هیچ کدام از
این عوارض دهانه برخوردی نیستند! و همه آنها
کالدرای آتشفشانی یا پدیده های ساده ی
تکتونیکی هستند.
مسعود   |141.0.9.xxx |2012-02-04 01:25:54
سلام دوست عزیز به این همشهری گرامی که میگه
پدیده زمین شناسی است بفرمایید که ما رفتیم یه
تکه شهاب سنگ هم پیدا کردیم فروختیم خوردیم
حالشو بردیم شما بگو زمین شناسیه !!!ضمنا من
خودم کرمانیم وحدود سی چاله کوچک وبزرگ هست که
اهن ربا داخلشلان به رقص میاد
مسعود   |141.0.9.xxx |2012-02-04 01:28:46
یادم رفت این گودالها از راین که به سمت جیرفت
میرویم سمت چپ جاده قراردارند ویکی دوتا هم
نزدیک جاده کرمان زاهدان دیده میشود گردو خاک
به وجود امده در عکسهای هوایی وزمینی واضح است
نوشتن نظر
نام:
ایمیل:
 
آدرس سایت:
عنوان:
 
:angry::0:confused::cheer:B):evil::silly::dry::lol::kiss::D:pinch:
:(:shock::X:side::):P:unsure::woohoo::huh::whistle:;):s
:!::?::idea::arrow:
 
لطفا کد آنتی اسپم نمایش داده شده در تصویر را وارد کنید.

کامپوننت نظرات بر مطالب، جوملا فارسی توسعه و پشتیبانی توسط گروه نرم افزاری جوملا - http://www.joomla.ir"

 
ورود اعضا
آمار بازدید کنندگان
mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterامروز1247
mod_vvisit_counterدیروز3882
mod_vvisit_counterاین هفته16276
mod_vvisit_counterهفته گذشته25009
mod_vvisit_counterاین ماه66290
mod_vvisit_counterماه گذشته138384
mod_vvisit_counterکل بازدیدها2824308

We have: 22 guests, 3 bots online
Your IP: 54.81.80.46
 , 
Today: فروردين 28, 1393

hotfa

Joomla Extensions Directory Listing