دوارد کردن یا پشم چینی گوسفندان

در قدیم از اوایل تابستان تا اوایل پاییز *   دامداران اقدام به چیدن پشم گوسفندان خود مینمودند. این کار برای جلوگیری از آلودگی پشم گوسفندان و نیز سبک کردن بارِ آنها و همچنین برای خنک نگهداشتن گوسفندان در تابستان و نیز برای تهیه پوشاک زمستانی  انجام میشد.

به این عمل ( دَوارد = Davard ) کردن میگفتند.

دوارد کردن توسط وسیله ای با همین نام انجام میگرفت که عبارت بود از دو تیغه تیز مقابل هم که در قسمت دسته به هم میرسیدند و حالتی فنری را جهت دور نگهداشتن تیغه ها از هم بوجود میآوردند.

تصویری از دَوارد

تصویر قرخلق = Gherkhelegh

واژه دوارد احتمالا تغییر یافته واژه ( دو کارد – دو کاره – دیکارد – دو کارده و.... ) میباشد که در سایر روستاهای ایرا ن برای نامیدن این وسیله بکار میرود. ضمنا  وسیله دیگری بنام قرخلق نیز برای چینش پشم مورد استفاده قرار می گرفت که در آن دوتیغه رو یک محور سوارشده بودند  و با فشار از سر تیغه برش صورت می گرفت و چون برش با آن کار بسیار سختی بود، هر کسی قادر به استفاده از آن نبود و مهارت خاصی را طلب می کرد و ازاینرو مردانیکه  قادر به استفاده از قرخلق بودند آنرا بعنوان علامت برتری خود می شمردند.

برای پشم چینی  ابتدا دست و پای گوسفند را با طناب میبستند و سپس از قسمت  دنبه گوسفند شروع میکردند و به سمت سر، پشم چینی را انجام میدادند.

 

پشم چینی اغلب با مشکلاتی همراه میشد . مثلا فضولات چسبیده به پشم و پوست گوسفند توده ای یکپارچه بوجود میآورد و باعث میشد که یا مسیر قیچی منحرف شده و پوست گوسفند را ببُرد و یا باعث کُندی کار شود.

تصاویر برگرفته از سایت :  http://www.rainydaymagazine.com

گاهی تقلای گوسفند برای رهایی باعث برش قیچی و یا فرو رفتن نوک قیچی در بدن گوسفند میشد که میطلبید دو نفر با هم عمل پشم چینی را انجام دهند.

امروزه عمل پشم چینی توسط ماشینهایی شبیه ماشین اصلاح انجام میشود.

 

 * با تشکر از برادر ارجمند جناب آقای رئوف کبریایی که توضیح مبسوطی را در خصوص زمان پشم چینی گوسفندان ارائه فرمودندکه عیناً در ذیل آورده میشود:

استاد ارجمند جناب آقای علی برنگی
با سلام و
احترام
در قسمت برش گوسفندان به اصطلاح
(واربین ):
۱- اولا گوسفندان را در اردیبهشت ماه
وآبان ماه برش(پشم چینی)نمی کنند چون در ماه
اردیبهشت هوا به اندازه کافی گرم نشده و در
این زمان ممکن است بعضی از گوسفندان به علت
لاغری ریزش پشم داشته باشند که این خیلی خوب
نیست زیرا در اثر بارند گی و سرما وبعلت کوچ
قشلاق به ییلاق از بین می روند .
۲- در آبان ماه
هوا رو به سردی میرود و پشم گوسفندان به
اندازه کافی رشد نکرده وزمان برای واربین دیر
است وبهترین موقع برای این کار از اول تابستان
تا حد اکثر......